Van insulineresistentie naar diabetes
Insuline is het hormoon dat glucose vanuit het bloed de cellen in helpt. Bij toenemende vetmassa, en vooral bij vet rond de organen, reageren spier-, lever- en vetcellen minder goed op insuline. Dat heet insulineresistentie.
De alvleesklier compenseert eerst door meer insuline te maken, waardoor de bloedsuiker nog normaal blijft. Op termijn kan de alvleesklier die extra productie niet volhouden. De nuchtere glucose stijgt: eerst tot in het gebied van prediabetes, later tot diabetes type 2.
Belangrijk om te weten: dit proces verloopt jarenlang zonder klachten. Daarom wordt de diagnose vaak pas gesteld bij bloedonderzoek om een andere reden.
Wat de waarden betekenen
HbA1c geeft het gemiddelde bloedsuikerniveau over ongeveer de laatste twee tot drie maanden weer. Eén afwijkende uitslag is nooit voldoende voor een diagnose; die wordt door uw arts gesteld op basis van herhaalde metingen en het klinische beeld.
| Waarde | Normaal | Prediabetes | Diabetes |
|---|---|---|---|
| Nuchtere glucose (mmol/l) | < 6,1 | 6,1 - 6,9 | ≥ 7,0 |
| HbA1c (mmol/mol) | < 42 | 42 - 47 | ≥ 48 |
Wat doet gewichtsverlies met de bloedsuiker?
Al bij een gewichtsverlies van vijf tot tien procent verbeteren nuchtere glucose, HbA1c, bloeddruk en triglyceriden bij veel mensen merkbaar. Bij groter gewichtsverlies zien onderzoekers bij een deel van de patiënten dat diabetes type 2 in remissie kan gaan, vooral als de diagnose nog niet lang geleden werd gesteld.
Remissie betekent niet genezing: de aanleg blijft en de waarden kunnen bij gewichtstoename terugkeren. Controle blijft daarom nodig, ook als uw waarden genormaliseerd zijn.
Aandachtspunten bij medicatie
- Gebruikt u bloedsuikerverlagende medicatie zoals insuline of sulfonylureumderivaten, dan kan de dosering aanpassing behoeven zodra u afvalt of eetlustremmende medicatie start. Doe dit uitsluitend in overleg met uw voorschrijvend arts.
- Het risico op een te lage bloedsuiker (hypoglykemie) neemt toe bij minder eten in combinatie met ongewijzigde diabetesmedicatie. Leer de signalen herkennen: trillen, zweten, hartkloppingen, verwardheid.
- Neem bij uw intake een actueel medicatieoverzicht mee, inclusief doseringen. Dat is nodig voor een veilige beoordeling.
- Bent u onder behandeling bij een huisarts, praktijkondersteuner of internist voor uw diabetes, dan blijft die behandelrelatie leidend. Afstemming voorkomt dubbele of tegenstrijdige adviezen.
Wat u zelf kunt doen
Verdeel koolhydraten
Kies volkoren varianten en spreid ze over de dag in plaats van één grote piek.
Eiwit bij elke maaltijd
Dat dempt de bloedsuikerstijging en behoudt spiermassa, wat de insulinegevoeligheid verbetert.
Beweeg na de maaltijd
Tien tot vijftien minuten wandelen na het eten verlaagt de glucosepiek merkbaar.
Voeg krachttraining toe
Spierweefsel is de grootste afnemer van glucose; twee sessies per week hebben al effect.